.: Mr. AYDIN JAFAROV :.

Çağdaş həyat “ən"ləri


Qərbin insanlığın başına düçar etdiyi "modern həyat” bəlasını anlamaqda bir fayda var. Bu həyatın “ən”ləri:
 
Ən günahkar həyatdır 
 
Çünkü modern həyat tamamən dünyaviləşmiş bir həyatdır. Dünyaviləşmiş bir həyat, maddiyyətçi bir zehnin inşasıdır. Maddiyyətçi bir zehin, günaha yönəli bir zehindir. Çünkü günaha aparan - görünən, rasional, "həmən, indicə və burada"dır: Həzz? 


 
Dünyaviləşmiş bir zehnə "savabı” anlatmanız imkansızdır; çünkü savab "rasional" deyildir; fədakarlıq, mərhəmət, ozünə sərhəd qoyma (daxili senzura), nəfsinə sahibçıxma və imana dayanır. Savabı gətirən də "həmən, indicə və burada" deyil, "daha sonra, vaxtı gəlincə və gələcəkdə"dir; həmən indi olanı da əllə tutulan, gözlə görünən deyildir.  

Nəticədə həyat öz içinə qapanmış, məqsəd və anlamını itirmişdir. "Hesab günü" inancı tükənən insan, varlığını günaha yatırmaqda bir problem görməyir. Hazırda, günah "qızıl dövrünü" yaşayır. İnsanın yatmış bütün zəifliklərini qışqırdaraq oyandıran müasir həyatın, mələyin məhkum, şeytanın hakim olduğu bir insan dizaynını "bacarıqla" gerçəkləşdirdiyi görünməkdədir.  Bu “nəaliyyətdə" ən böyük pay, insanın doğuşdan günahkar olması, ulu babalarının da günahını daşıması doqmasının cəmiyyətin şüuraltına yerləşdirən kilisənindir. Qurucu subyektlərindən biri kilisə olan modern həyat, fıtrətın yerinə günahı qoyaraq onu praktik olaraq müqəddəsləşdirmişdir.

 
Ən inancsz  həyatdır 
 
Keçmişdə də bir çoxları bütpərəst mədəniyyətinin məhsulu olan bir ağıl inşasına girişiblər. Amma insanın məbuda (yardana) bağlılığını qoparmaqda, heç biri bugünkü miqyasda "uğura” yetişə bilməyiblər. Allahla insanın əlaqələrini qoparan modern ağıl, Allahdan və idrakdan ələnmiş bir həyat qurmağa baş vurdu. Qərbin bu cinayətini tanınmış yazıçı Aleksandr Soljenitsin "Tanrının afaroz edilməsi(qovulması)" kimi ifadə edirdi. Qərbin dizayn etdiyi gələcəkdə Allaha yer yoxdur. Həyatın Yardandan ələnmiş sahələri, sürətlə anlamlarını itirdilər. İlahdan boşalan yerlər modern xurafatlar və çağdaş bütlərlə dolduruldu. Allahla qulluq bağları kobudcasına (meşşancasına) qoparılan insan əşyaya qul edildi. 
 
Allahla əlaqəsi qopmuş bir insanı, həyat və sahib olduğu bütün dəyərlərin ona ilahi bir “əmanət" olduğuna kimsə inandıra bilməz. Mülkün həqiqi sahibinin Allah olduğuna inanmayan bir insanın əşyaya baxışıyla, əmanət şüuruna(məfkurəsinə) sahib olan bir insanın əşyaya baxışı bir ola bilərmi? Məsələn, birinci qismə aid bir insanda israfa qarşı əxlaqi bir təfəkkür formalaşdırmaq imkansızdı. “Mənim deyilmi, necə istəyirəm, elə də edirəm" deyən bir insan, "israf” anlayışını qavramaqda aciz qalacaqdır. Eyni zamanda belə bir insan, zəkat və sədəqə əmrini anlamaqda da ümidsiz vəziyyətdədir.
 
Ən qondarma həyatdır? 
 
Çünkü həqiqət deyil görüntü üzərində qurulmuşdur. Hər şeyin görüntüsü(imajı) öz gerçəyinin önünə keçmiş, bütün sərmayə vitrinə yatırılmışdır. 
  • İnsanın özü insan görüntüsünə(imajına) qurban edilmişdir. 
  • İnsanın gələcəyi insanın bugününə qurban edilmişdir. 
  • İnsanın insanlığı insanın heyvanlığına qurban edilmişdir.
  • İnsanın daxili insanın zahirinə, ÖZÜ qabığına fəda edilmişdir.
İnsan özü olmasa da, onun obrazı (imicı) redəktə oluna, dəyişdirilə bilən və manipulyasiya edilə biləcək bir şeydir.  Həyat imajdan ibarət hala gətirilincə, insan diğər insanlarla və təbiətlə olan təmaslarını da imaj üzərində inşa etmişdir. Nəticədə bu səbəbdən modern həyat, insanlığın görə biləcəyi ən virtual, dini ifadəylə ən "batıl" həyatdır. İnsanlararası münasibətlər, sevgi və varoluşa əsaslanan həqiqi bir münasibət olmayıb, çox üzlülüyə söykənən maskalı münasibətlər olduğundan da, ən münafıq həyatdır.
 
Ən mənasız həyatdır 
 
Çünkü məna demək - Allah deməkdir. Cəlbedici sərbəstlik, yalnız özünü düşünmə və harınlığın cazibəsinə əsir olmuş bir insan növü, öz azadlığının həqiqətini onun maketinə fəda etmişdir. Belə bir həyat, heç bir güvənliyi olmayan həyatdır. Həm beş əmanətin (dinin, canın, nəslin, ağılın, malın) fiziki güvənliyindən, həm də ondan çox daha gərəkli olan ruhun güvənliyindən danışmağa belə dəyməz. Azadlıq və güvənliyin olmadığı bir həyat necə mənalı ola bilər ki? Belə bir həyatı, ancaq qorxular, tabular, qərəzli mühakimələr, kollektiv vəsvəsələr və şüuraltı fobiyalar yönlədir.
 
Ən gələcəksiz həyatdır
 
Çünkü, gerçək bir gələcək təsəvvürü, bədənin ömrünü aşmaq məcburiyyətindədir. Bu da axirətə imanla olur. Bədənin yaşamıyla sərhədlənən bir gələcək dizaynı, insanı “heçlik" və “absurd” ümüdsüzlüyünə düşürəcəkdir. Modern həyatın ideal cəmiyyəti Qərbdə aparılmış bir araşdırmada, ölümdən sonrakı həyata inananların nisbəti Allaha inananların nisbətindən aşağıdadır. Rəqəmlərlə Allaha inananlar arasında axirətə inananların sayı 64% təşkil edir. Bunlardan yalnız 12%-i ölümün mütləq yox oluş olduğuna inanmaqdadırlar. Daha qəribə olanı, Hz. İsanın yenidən dönəcəyinə inananların 17.6%-i ölümdən sonra dirilişə inanmamaqda, 25%-i də bundan şübhə duymaqdadır. 
 
Ən insansız həyatdır
 
Çünkü, modern ağlın inşa etdiyi bir hayat, insanı həm öz daxilində, həm də cəmiyyətdə yalnızlaşdıran bir həyatdır. Çünkü ailənin düşmənı fərdiyyətçilik bu həyatın təbiətidir. Fərdiyyətçilik, insanı öz içində yoxsullaşdırıb özündən məhrum edərkən, özü xaricində də insanlarla münasibətlərini mexanikləşdirir. Roman, qəzet, televizor və hətta internet, modern Qərbin insansızlaşdırılan həyatında yaranan boşluqları doldurmaq üçün icad etdiyi virtual dünyadır. İnsandan və insan münasibətlərinin həqiqi istiliyindən boşalan yer bu kimi ruhsuz vasitələrlə (mexanizmlərlə) doldurulmağa çalışılır. İnsanı özündən və insanı insandan uzaqlaştıran modern həyat, insanı sadəcə özünə və həmcinsinə qarşı yadlaşdırmaqla kifayətlənməyib, eynı zamanda özü və çevrəsiylə döyüş halına gətirmişdir. Hələ XVII əsrdə Thomas Hobbes bu sapmanı "insan insanın qurdudur” və ya "hərkəsin hərkəslə savaşı" kimi ifadə etmiştdir. Modern həyat insanın konfortunu artırıb, xoşbəxtliyi və həyatının mənasını deyil.


Texnoloji zəfərlər qazandıqca, insan dərrakə itkisinə uğramaqdadır. İndiyədək heç bir zaman insanın istifadə etdiyi bir əşya, onu özünə bu qədər bağlı və kölə etməiyib. Modern həyatda, insanın xarici gözəlləşdikçə içi çirkinləşməkdə, xarici dünyası zənginləşdikçə iç dünyası yoxsullaşmaqda, imkanı böyüdükcə özünəinamı və güvəni kiçilməkdədir. Burada tərslik insanın əşyaya (deyək ki, "texnologiyaya") sahib olub ondan istifadə etməsində deyil, əşyayla qurduğu münasibətin təbiətindədir. Bu tərslik, olması gərəkənin tam tərsi bir nəticəni doğuraraq, əşyanı insanın sahibi və ağası, insanı da əşyanın köləsi edib. Sonunda əşya “öznə", insan “nəsnə" durumuna gəlib.
 
Ən etinasız(qeyri-ciddi) həyatdır
 
Modernizm, həqiqəti çarpmış, "sarsıtmışdı". Onu geridə qoyma iddiasıyla ortaya çıxan postmodernizm isə, həqiqətə qarşı insanı həyasızlaşdıraraq, "nə olsa gedər” qeyri-ciddiliyi, "sən də haqlısan, sən də haqlısan” etinasızlığını gətirdi. Qeyri-normallıq normal halını aldı. 

Modern Qərbin inşa etdiyi həyatda əxlaq mutləq deyil, yerinə görədir.
Bir ingilis, başqa bir ingilisə qarşı, İngiltərədə göstərdiyi əxlaqi davranışı bir zamanlar müstəmləkəsi olan Hindistan yarmadasında bir hindliyə qarşı göstərmir. Bu “hesablı əxlaq"dır. Amma bu əxlaqsızlığın ən əxlaqsız yönü, o ingilisin bu davranışı normal qəbul etməsidir. Hədsiz inkişaf mifi, əxlaqi davranış qəliblərini dağıdıb. Xüsusən siyasət, şüurlu bir şəkildə əxlaqsızlaşdırılıb. Qərbli siyasət atalarının, beynəlxalq münasibətlərdə əxlaqın yerinə mənfəəti qoymaları o qədər olub ki. Sadəcə, yarım əsr ərzində 60 milyon insanın ölümünə səbəb olan iki dünya müharibəsinin baş verməsinin əxlaqi izahı verilə bilərmi? 

İnsanlıq tarixində tayı-bərbəri görünməmiş bu vəhşətin ardınca "Bir daha əsla!" deyən bir kollektiv şüur, Fələstində, Bosnya və Kosovada gerçəkləştirilən kütləvi qətliamlara, eləcə də Xocalı soyqrımına "Bir daha əsla!" şüarını yalanlayaraq sadəcə tamaşaçı qismində susmaqdadır. 
 
Ən tükətici həyatdır
 
Əlinə keçirdiyi bütün dəyərləri satışa sərgiləməyə hazırdır. Modern həyatda Quranın “ruzi ümumbəşəridir" düsturunun qarşısında, "aclıq kürəsəldir" məntıqı yer alır. Peyqəmbərin “qənaət zənginlikdir" düsturunun qarşısında isə "daha artığını istə" sloganı... 

Modern həyat mənəvi dəyərləri də tükətimə çıxarıb. Fransız sosioloqu Jean Baudrillard "Gələcəyin ibtidai toplumu" dediyi Amerikan mədəniyyətini "Bir çöl kimi trans-estetikdir" deyə xarakterizə etdikdən sonra belə bir maraqlı açıqlama verirb: "Tükəticinin zehnində, avtomobilin maddi gerçəyi ilə metafizik xoşbəxtlik qavramı eynı şeydir.” Xoşbəxtliliyin metallaşdığı, həyatın içinin oyularaq boşaldığı nöqtə bax budur. Həqiqət qarşısında bu qədər etinasız qalan bir həyatın, insanlıq heysiyyatı, cinsəllik, əmək, inanç, insan və təbiət də daxil tükətməyəcəyi heç bir şey yoxdur. 

Bu dəhşət selinə Çin və Rusiya da daxil olmaqla hər kəsin qapıldığını dilə gətirən Baudrillard deyir: 
"Bir tək istisnası var: İslam - Dünyanı süpürən radikal etinasızlıq, biveclik selinə qarşı bir tək təhdid.




Mənbə: Aydın 21:50 / 02.10.2015

Oxşar xəbərlər

- ТРИ ГЛАВНЫХ ЗАКОНА ВСЕЛЕННОЙ...
- Mən - ən yaltaq adam!
- Что отнимает у тебя силы
- Истинная причина сытой жизни европейцев
- Nifrət saxtakarlığı
- 13 признаков того, что вы тратите жизнь впустую и даже не замечаете этого
- 20 цитат Льва Толстого, которые откроют его вам с новой стороны
- Öz toyunda fotoqrafa gizlincə nömrə verən gəlinlər…
- Я выбираю свой путь...
- Что самое-самое в жизни?
- Есть 2 волшебных слова, которые меняют вашу жизнь до неузнаваемости.
- IP-lər gördüm...
- Львиное сердце
- 6 ТОП БОЛЬШИХ РАЗОЧАРОВАНИЙ ПЕРЕД СМЕРТЬЮ
- РАБСТВО В НОВОЙ УПАКОВКЕ
- Ramiz Rövşən:"Mən küsüb gedirəm..."
- Ключ к легкой жизни
- Dostum Sənandan: Kütlə olmayaq!
- Первая волна любви
- İNSANCA BAKMAK
- 10 причин приводящих к бедности
- Самые дорогие в мире бриллианты...
- Интересные факты о бриллиантах
- Самый крупный алмаз всех времен и народов
- Самые крупные алмазы (бриллианты) в мире
- 5 фактов о бриллиантах
- Почему люди кричат, когда ссорятся?
- Что люди чувствуют перед смертью..
- Мгновения жизни
- В какой точке жизненного пути я сейчас нахожусь?..
- Нужна гарантия
- Минималистичный интерьер в Колумбии
- Beyaz melek
- РУКА НАДЕЖДЫ
- Стремление к вечной жизни как двигатель прогресса?
- I Know What It is To Be Young...
- Вариации
- Christina Aguilera - Hurt
- В комете Хартли 2 обнаружилась земная вода. Такая же, как в Тихом океане
- Yastayım..
- Эмоции - это просто символы, они мертвые.
- Bir nəfəsə - göz qırpmadan baxacağınız film...
- Arxası qibləyə (film, 2009)
- Человечество ждет ненормальная старость
- Benim için yanan bir tek o var...
- Dostum Varisdən - "Yol qeydlərim"
- Бросивший однажды - будет брошен
- Bilinmeyen Saati Uygulaması (Cüneyt Ergün)
- Какие мы бедные...
- Kimseyi Değiştiremezsin...
- ANLAR
- Bir Çin filosofundan insanlığın riyazi formulu
- 25 лет до конца света
- Короткий сон сокращает жизнь человека
- Чужой монастырь под названием "Космос"
- Rabindranath Tagoreden güzel tesbit...
- Газировка приводит к инсульту
- Тайны пещерного секса
- Babam Haklıymış...
- Управление судьбой - ЭТО НУЖНО ВИДЕТЬ!!!
- Üç Kalp
- Ayrılıq
- Yaylığını yel aparır
- "Azad Qadın Heykəli" - Ramiz Rövşən
- Bircə Allah bilir nəyimsən mənim.
- Bəlkə də xoşbəxtik xəbərimiz yox…
- Hatalı Alanlardan Bağımsız İnsanlar
- Rabbim bu tür cahilliklerden uzak etsin.
- Bir Kaç Ay Sonra Öleceğini Bilen Randy Pausch'un Son Dersi
- Nathalie Cardone Comandante Che Guevara Hasta Siempre
- Ölü bebek annesinin kucağında dirildi
- Aşkın hayatımıza katkısı
- Issız Adam Film Müzikleri
- Скейтерский супер ролик
- Broken Hearted Girl -Beyonce
- Классные постельные сцены
- Ben Seninle Bir Şarki, Ben Seninle Bir Roman...
- Жизнь Интернет-пользователя
- Жизнь - игра
- Скипетр
- Мифологический орган: что ты знаешь о печени?
- 64 искусства, овладевая которыми женщина познает мир и себя.
- Özünüzə qapıldığınızda oxuyun..
- Масло оливы: целебная сила.
- Остановим глаукому.
- Зимние виды аллергии.
- Эластичный страж нашего здоровья.
- Бессмертным существом на Земле, вероятно, является медуза.
- Самой счастливой страной на Земле объявлен остров Вануату
- Скрипач в метро — социальный эксперимент
- УЧЕНЫЕ ОБНАРУЖИЛИ В СПЕРМЕ ЭЛИКСИР МОЛОДОСТИ
- Составлен рейтинг пригодных для обитания мест Солнечной системы
- Две стороны одной депрессии
- Мы создали Глобальную сеть, а кто ее наполнит?
- Умные будут жить до 150 лет, а лентяи вымрут
- Что мы реально можем изменить в жизни
- Что такое спирулина
- В 2011 году солнце изменит жизнь землян!
- Есть ли жизнь на солнце?
- О ЧЕМ ЛЮДИ ДУМАЮТ И ПОЧЕМУ ГОВОРЯТ ПЕРЕД СМЕРТЬЮ СТРАННЫЕ СЛОВА?
- Истина в каждом из нас
- Старый носок
- Самый маленький человек в мире.
- Одиночество – это ...
- Люди, имеющие цель в жизни, живут дольше
- Michael Jackson - Earth Song
- Поль Гоген - Хронология жизни
- Эпизоды из жизни: Поль Гоген - Художник и авантюрист
- СОВЕТЫ ФЕН-ШУЙ, ЧТОБЫ СТАТЬ ОРГАНИЗОВАННЫМ
- Управляющие крупных компаний временно пошли в бомжи
- Названы самые благоустроенные города мира: На первом месте Сингапур
- Не имя красит человека, а человек имя.
- 40-летнее будущее, напророченное учеными
- Полбокала вина в день продлевает мужскую жизнь
- ЦЕЛЬ ЖЕЛАНИЙ ЧЕЛОВЕКА
- КТО    ВЫИГРАЛ   ВРЕМЯ,  ТОТ  ВЫИГРАЛ  ВСЕ
- ВРЕМЯ... ЖИЗНЬ... ЛЮБОВЬ... (2)
- ВРЕМЯ... ЖИЗНЬ... ЛЮБОВЬ...
- ИЗРЕЧЕНИЯ   МУДРЕЦОВ
- Bir həyata dəyən şəkil ( mütləq baxın)
    Cap et  Çap et